WIADOMOŚCI WSTĘPNE: USYTUOWANIE CHRZANOWA

 

Chrzanów jest miastem powiatowym położonym w północno-zachodniej części województwa małopolskiego przy autostradzie A4 prowadzącej z Krakowa do Katowic. Chrzanów leży mniej więcej w połowie drogi między Krakowem (36 km), a Katowicami (33 km) i w odległości 21 km na pn.-wschód od Oświęcimia.

 

Termin ziemia chrzanowska kojarzy się najczęściej z powiatem chrzanowskim. Na tej stronie internetowej termin ziemia chrzanowska jest używany w odniesieniu do wszystkich terenów, które od utworzenia powiatu chrzanowskiego w 1853/54 r. wchodziły w skład tego powiatu, nawet jeśli obecnie pozostają poza jego granicami (reforma administracyjna z 1975 r. zlikwidowała powiat chrzanowski, a następna z 1999 r. odtworzyła go, jednakże o znacznie pomniejszonym terytorium, bez Chełmka, Krzeszowic i Jaworzna). Oto kilka podstawowych dat z historii ziemi chrzanowskiej:

 

Od powstania województw w XIV w. do 1795 r.: ziemia chrzanowska była częścią województwa i powiatu krakowskiego w I Rzeczypospolitej,

1795-1809: ziemia chrzanowska stanowiła część dystryktu olkuskiego w austriackiej Galicji Zachodniej.

1809-1815: ziemia chrzanowska należała do powiatu krzeszowickiego w departamentcie krakowskim Księstwa Warszawskiiego.

1815-1846: ziemia chrzanowska stanowiła integralną część Wolnego Miasta Krakowa, zwanego również Rzeczpospolitą Krakowską.

1846-1918: ziemia chrzanowska stanowiła część Wielkiego Księstwa Krakowskiego, które z kolei należało do Królestwa Galicji, podległego Cesarstwu Austrii.

 

Tablica witająca podróżnych wjeżdżających na teren powiatu chrzanowskiego od strony Zatora

1853/54: Królestwo Galicji, a wraz z nim Wielkie Księstwo Krakowskie, zostały podzielone na powiaty. Utworzony został powiat chrzanowski, którego zachodnią granicę tworzyła rzeka Przemsza, południową rzeka Wisła, północna granica była zarazem granicą Galicji (Austrii) z Królestwem Kongresowym (Rosją). Wschodnia granica z powiatem krakowskim przebiegała na wschód od Krzeszowic i Rudawy. W tym kształcie powiat chrzanowski przetrwał do roku 1939. Powierzchnia powiatu wynosiła 721 km2, ludność w II połowie XIX w. - 79.000. Przez krótki okres czasu istniał również powiat jaworznicki (1854-1867), który w 1867 r. włączono do powiatu chrzanowskiego.

1918-1939: powiat chrzanowski stanowił część województwa krakowskiego w II Rzeczypospolitej. Granice powiatu pozostały takie same jak pod panowaniem austriackim, liczba mieszkańców powiatu wynosiła 138.960 (1931 r.).

1939-1945: powiat chrzanowski został podzielony po raz pierwszy w historii: zachodnia część powiatu z Chrzanowem, Jaworznem, Trzebinią, Chełmkiem i Libiążem została włączona bezpośrednio do Rzeszy i stanowiła samodzielny powiat w rejencji katowickiej Górnego Śląska. Wschodnia część z Krzeszowicami została włączona do powiatu i dystryktu krakowskiego w Generalnym Gubernatorstwie. Spis z 1940 r. wykazał 117.612 mieszkańców w okrojonym powiecie chrzanowskim.

1945 r.: powiat chrzanowski wrócił do woj. krakowskiego i do swych granic sprzed 1939 r.

1953 r.: od powiatu chrzanowskiego zostało oderwane osiedle Jęzor, które przyłączono do powiatu sosnowieckiego w woj. katowickim.

1954 r.: powiat chrzanowski powiększył się o wieś Brzoskwinia scedowaną przez powiat krakowski. Powierzchnia powiatu wynosiła 722,36 km2. Jednocześnie oderwana została od powiatu chrzanowskiego wieś Lgota i przyłączona do powiatu olkuskiego.

1956 r.: wyodrębniony został powiat miejski w Jaworznie (76,64 km2). Jaworzno związane było nadal z powiatem chrzanowskim, ale na prawach autonomii.

1958 r.: wieś Lgota wróciła w granice powiatu chrzanowskiego. W takim kształcie powiat chrzanowski przetrwał do 1975 r.

1.VI.1975 r.: w wyniku reformy administracyjnej kraju zlikwidowane zostały powiaty, w tym również i chrzanowski. Powiat chrzanowski po raz drugi w swej historii został podzielony, tym razem na trzy części, pomiędzy trzy województwa: Chrzanów, Trzebinia, Jaworzno i Libiąż trafiły do województwa katowickiego, Krzeszowice pozostały w województwie krakowskim, a Chełmek został włączony do województwa bielsko-bialskiego.

Lata 1980/81: pokazały się pierwsze oznaki niezadowolenia z „rozbioru” powiatu chrzanowskiego i włączenia Chrzanowa do woj. katowickiego: na murach Chrzanowa i Trzebini można było zobaczyć napisy: Żądamy powrotu do woj. krakowskiego! Napisy te były następnie zamalowywane na polecenie władz peerelowskich.

1998 r.: uchwalona została nowa reforma administracyjna przywracająca powiaty. Reforma weszła w życie 1. stycznia 1999 r. Powstał na nowo powiat chrzanowski, który pożegnał się od razu z województwem śląskim i został włączony do województwa małopolskiego. Niestety nie cały: z terytorium powiatu wykrojono nowy, powiększony powiat jaworznicki, który włączono do woj. śląskiego. Chełmek i Krzeszowice pozostały w woj. małopolskim, ale pierwszy włączono do powiatu oświęcimskiego, a drugie do powiatu krakowskiego. Znacznie uszczuplona powierzchnia powiatu chrzanowskiego wynosi obecnie jedynie 371,5 km2, czyli zmniejszyła się blisko o połowę w porównaniu ze stanem sprzed 1975 r. Liczba mieszkańców powiatu: 130 tys. Powiat podzielony jest na 5 gmin: Chrzanów, Alwernia, Babice, Libiąż i Trzebinia.

SYMBOLE MIASTA I POWIATU: HERB I FLAGA

 

OKRES DO 1809 R.

Dawny herb Chrzanowa, św. Mikołaj, posiada średniowieczny rodowód. Trudno dzisiaj ustalić kiedy dokładnie powstał, być może w XIV wieku, wraz z lokacją miasta na prawie magdeburskim. Najstarsze zachowane pieczęcie miasta Chrzanowa z wyobrażeniem patrona chrzanowskiego kościoła, św. Mikołaja, pochodzą z początku XVI w. Przedstawiają one postać św. Mikołaja odzianego w szaty biskupie, z pastorałem w prawej dłoni i księgą w dłoni lewej oraz mitrą biskupią na głowie. Obok św. Mikołaja widać herb Półkozic ówczesnych właścicieli Chrzanowa, Ligęzów (głowa osła). Herb ten używany był przez miasto Chrzanów do ok. 1809 r., kiedy to władze Księstwa Warszawskiego, do którego Chrzanów w tym czasie przyłączono, zniosły używanie wszelkich herbów miejskich. Istniała jeszcze odmiana herbu Chrzanowa bez liter SN (Sanctus Nicolaus), ale za to z dwoma godłami Półkozic ułożonymi po prawej i lewej stronie postaci św. Mikołaja. Taka wersja herbu prezentowana jest na nalepkach reklamowych kawy z lat międzywojennych, a także w Wielkiej Encyklopedii Powszechnej z 1963 r.

 

OKRES 1809-1966

W czasach Księstwa Warszawskiego herby miejskie zostały wycofane z użytku i zastąpione herbem państwowym. Herbem Księstwa Warszawskiego była tarcza podzielona w słup i zwieńczona koroną królewską. W polu prawym znajdował się herb Saksonii (pasy czarno-złote przedzielone zielonym wieńcem w kształcie korony). W polu lewym herb Polski (na czerwonym tle Orzeł Biały w koronie złotej). Po upadku Księstwa Warszawskiego herb ten został przyjęty jako herb Chrzanowa. Nie wiadomo dlaczego nie wrócono do starego, tradycyjnego herbu miasta. Być może o wyborze zadecydował bardziej „kwiecisty” projekt nowego herbu odziedziczonego po Księstwie Warszawskim, a być może fakt, że Chrzanów w latach 1804-1822 stanowił własność księcia sasko-cieszyńskiego Alberta Kazimierza (*1738,+1822), syna króla Polski i elektora Saksonii, Augusta III, i wizualnie bardzo dobrze podkreślał związki polsko-saskie. Nowy herb był w użytku do 1966 r. Należy jednak wspomnieć, że w latach wcześniejszych czasami także używano starego herbu ze św. Mikołajem (pojawiał się on m.in. w wydawnictwach książkowych dotyczących Chrzanowa).

 

W 1964 r. ustanowiono flagę miasta Chrzanowa. Na posiedzeniu Miejskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w dn. 21.V.1964 r. ustalono, że barwami miasta będą kolory niebieski i czerwony ułożone horyzontalnie, tak jak biel i czerwień na fladze narodowej. Należy domniemywać, iż kolory flagi Chrzanowa są pochodną dwu dominujących barw w herbie miasta ze św. Mikołajem i właśnie dlatego takie kolory przyjęto. W 2009 r. wprowadzono nową flagę Chrzanowa. Składa się ona z trzech pionowych pasów: szerokiego białego pośrodku i węższych błękitnych po obu jego stronach. Pośrodku pasa białego umieszczono herb Chrzanowa. Kolory wyraźnie nawiązują do barw flagi Wolnego Miasta Krakowa.

 

OKRES 1966-1990

W 1966 r. władze miasta Chrzanowa zmieniły kolorystykę herbu miasta. Kolory pasów w tarczy przedstawiającej herb Saksonii zostały zmienione z czarno-złotych na niebiesko-złote (choć ta konfiguracja kolorystyczna pojawia się również w latach przedwojennych np. na odsłoniętej w chrzanowskim I LO polichromii z lat 30. XX w. przedstawiającej herb Chrzanowa w barwach oficjalnie przyjętych w 1966 r.), a zielony wieniec w kształcie korony został zmieniony na złoty. Czasami wracano w tym okresie do herbu ze św. Mikołajem. Pojawiał się on w niektórych publikacjach książkowych o Chrzanowie w miejsce nowego herbu. Wyprodukowano też metalową odznakę z herbem przedstawiającym św. Mikołaja i napisem Chrzanów. W latach 60. XX w. powiat chrzanowski po raz pierwszy otrzymał swój herb, który jednak nie był specjalnie ani lubiany, ani też używany i szybko odszedł w zapomnienie. Herb stanowiła tarcza o fantazyjnych i niezbyt udanych kształtach zawierająca atrybuty niewiele mające wspólnego z heraldyką i chyba niezbyt kojarzące się z powiatem chrzanowskim i jego historią (gałązka laurowa, fragment koła zębatego i koło wyciągu szybowego - czyli elementy odpowiadające wymogom socjalistycznej „heraldyki”).

 

OKRES OD 1990 R.

W 1990 r. przywrócono herb używany w latach 1809-1966 z zachowaniem pierwotnej kolorystyki herbu saskiego. Ciekawostką jednakże jest fakt, iż niektóre wydawnictwa jak np. chrzanowska prasa lokalna („Kronika Chrzanowska”) w swej początkowej działalności na winiecie pisma używały właśnie herbu ze św. Mikołajem, a nie tego oficjalnie obowiazującego. Tak więc chociaż Chrzanów ma nowy herb, to ten oryginalny ze św. Mikołajem nadal pozostaje we wdzięcznej pamięci chrzanowian.

 

W 1999 r. wprowadzono również herb powiatu chrzanowskiego: na tarczy dwudzielnej w słup w polu czerwonym połuorzeł biały w koronie złotej, z takimiż łapami, dziobem, językiem i przepaską; w polu niebieskim postać św. Mikołaja w szatach pontyfikalnych czerwonych i złotych i w infule biskupiej, trzymająca w prawej ręce trzy kule złote, w lewej takiż pastorał. Ten wyjątkowo piękny herb celowo nawiązuje do oryginalnego herbu Chrzanowa sprzed 1809 r. W tym samym czasie powiat chrzanowski po raz pierwszy w swojej historii otrzymał własną flagę (proporcje 5x8) składającą się z 3 poziomych pasów: białego (proporcje 2/5), złotego (1/5) i czerwonego (2/5), i herbu powiatu umieszczonego na środku flagi. Kolory flagi powiatu chrzanowskiego są kolorami flagi województwa małopolskiego. Szkoda, że w czasie tworzenia flagi wojewódzkiej nie nawiązano do tradycyjnych, historycznych biało-niebieskich barw Wolnego Miasta Krakowa (1815-1846), które byłyby niewątpliwie odpowiedniejszymi kolorami dla województwa i jego powiatów. Flagę biało-niebieską przyjął jednak Kraków jako flagę miejską.

 

 

HERBY I FLAGI INNYCH MIAST I MIEJSCOWOŚCI ZIEMI CHRZANOWSKIEJ

 

ALWERNIA I BABICE

(pow. chrzanowski)

Herby Alwerni i Babic powstały w III RP, co poznać po bardziej starannym rysunku i większej dbałości o szczegóły heraldyczne, niż to miało miejsce w epoce PRL. Obydwa herby zawierają symboliczne przedstawienie lokalnych punktów orientacyjnych. W herbie Alwerni widnieje klasztor oo. Bernardynów z wkomponowaną 1. literą nazwy miejscowości, „A”, oraz dwoma świerkami, symbolizującymi okoliczne lasy. W herbie Babic widnieje potężna wieża lipowieckiego zamku z 1. literą nazwy miejscowości, „B”. Kolor zielony oznacza prawdopodobnie zieleń lasów otaczających zamek. Gmina Babice wprowadziła także swoją własną flagę składającą się z dwu poziomych wąskich pasów w kolorze zielonym, rozdzielonych szerokim białym pasem z czarną literą „B” na środku. Flagę tę można zobaczyć na budynku Urzędu Gminy w Babicach, gdzie powiewa obok flagi polskiej i flagi Unii Europejskiej.

 

CHEŁMEK

(obecnie pow. oświęcimski)

Herb Chełmka, ustanowiony po otrzymaniu praw miejskich w 1969 r., nawiązuje do lokalnych tradycji, czyli przemysłu obuwniczego, a ściślej biorąc do znanej fabryki butów „Bat'a”. Przedstawia on w polu czerwonym głowę łosia na wprost, białą z rogami czarnymi. Pod nią skóra zwięrzęca żółta, a na niej trzewik czarny otoczony półkolem zębatym czarnym w lewo. Wersja herbu nosząca nazwę miasta jest niezgodna z zasadami sztuki heraldycznej.

 

JAWORZNO

(obecnie miasto powiatowe w woj. śląskim)

Herb z górnikiem, w oczywisty sposób nawiązujący do górniczych tradycji Jaworzna, został najprawdopodobniej wprowadzony po II wojnie światowej (z tym, że z początku stosowano tło żółte, a nie białe). Herb ten pozostawał w użytku do ok. 1966 r., po czym został zastąpiony obecnym herbem z wyobrażeniem jawora (nawiązanie do nazwy miasta) i dwóch drwali w krakowskich sukmanach, co jest najprawdopodobniej nawiązaniem do wielowiekowej przynależności miasta do Małopolski. Herb ten był zresztą w użyciu od uzyskania przez miasto praw miejskich w 1901 r., prawdopodobnie do II wojny światowej. Po 1999 r. Jaworzno otrzymało swoją flagę złożoną z kolorów białego i zielonego ułożonych w pozycji horyzontalnej jak biel i czerwień na fladze polskiej.

 

KRZESZOWICE

(obecnie pow. krakowski)

Poprzedni herb Krzeszowic powstał ok. 1960 r. i wyraźnie nawiązywał do dawnego uzdrowiskowego charakteru miasta (tryskające źródło), a także do jego tradycji górniczych (kilof i młot). Wyjątkowo piękny jest obecny herb miasta i gminy Krzeszowice (powstał po 1999 r.), zaprojektowany zresztą z niezmiernym szacunkiem dla zasad heraldycznych. Zawiera on klasyczne elementy heraldyki polskiej: herby Topór (rodu Tęczyńskich, dawnych właścicieli zamku na Tenczynie) i Pilawa (pieczętowali się nim dawni właściciele Krzeszowic, Potoccy) umieszczonych na tarczy czerwonej nad trójwzgórzem białym.

 

LIBIĄŻ

(pow. chrzanowski)

Herb Libiąża, powstały w 1968 r., jest typowym przykładem herbów z okresu PRL, w zasadniczy sposób odbiegających od prawideł heraldyki i nawiązujących w swej symbolice do peerelowskiej idée fixe, czyli uprzemysłowienia kraju. Chociaż herb zawiera elementy lokalnej tradycji (górnictwo i rolnictwo), nie jest on jednak wzorcem do naśladowania. Razi dysharmonia nagromadzonych do przesady elementów, a także niestaranny rysunek i zupełnie niedopuszczalny napis Libiąż na tarczy herbowej (w heraldyce nie wolno w herbie umieszczać żadnych napisów; spotykana jest także wersja herbu bez napisu). Również połuorzeł pozbawiony korony jest mało atrakcyjny z estetycznego punktu widzenia. Wystarczy spojrzeć na prześlicznie zaprojektowanego majestatycznego połuorła w herbie powiatu chrzanowskiego, żeby uzmysłowić sobie jak mało atrakcyjny jest jego odpowiednik w herbie Libiąża. Może władze miejskie zwrócą na to uwagę i wyciągną odpowiednie wnioski, tak, jak to uczyniono w Trzebini, gdzie na miejsce niestrawnego herbu z okresu PRL wprowadzono piękny i zgodny z zasadami heraldyki nowy herb miasta.

 

TRZEBINIA

(pow. chrzanowski)

Pierwszy herb Trzebini, powstały zapewne jeszcze w XIX w., przedstawiał na czarno ubranego górnika z kilofem przełożonym przez ramię. Górnik, będący nawiązaniem do lokalnych tradycji kopalnictwa, stał na zielonej murawie i za tło miał kolor niebieski. Taki herb Trzebini znajduje się w herbarzu Schneidera, a za nim w takiej postaci podaje go Gumowski w swoim herbarzu. Kolejny herb Trzebini (po lewej), ustanowiony w okresie PRL (1977 r.) jest dobrym przykładem lekceważenia zasad heraldyki i estetyki. Szczególnie odnosi się to do młota, który pasował do herbu jak przysłowiowa „pięść do nosa”. W 1990 r. wprowadzono nowy herb posiadający XIX wieczny rodowód i nawiązujący do tradycji historycznych miasta. Jest on przykładem udanego herbu miejskiego (poniżej po lewej). Herb zawiera typowe figury heraldyczne (krzyż maltański, księżyc, gwiazda) i nie jest przeładowany kolorami, tak jak herb Libiąża. Gwiazda i księżyc wywodzą się z herbu Leliwa, którym pieczętował się prezes Senatu Wolnego Miasta Krakowa, hr. Stanisław Wodzicki. Również Krzyż Maltański ma bezpośrednie odniesienie do hr. Stanisława Wodzickiego, który był jego kawalerem. Hr. Stanisław Wodzicki stał na czele Senatu Wolnego Miasta Krakowa, kiedy w 1817 r. ta najwyższa władza „ostatniego skrawka wolnej Polski”, jak kiedyś nazwano Rzeczpospolitą Krakowską, nadała Trzebini prawa miejskie. I tutaj właśnie należy upatrywać genezy tego efektownego herbu.

 

Od 1996 r. Trzebinia posiada także własną flagę. Początkowo używano białej flagi z centralnie umieszczonym herbem miasta, później zastąpiono ją flagą niebieską z umieszczonym pośrodku godłem z tarczy herbowej miasta.

 

WŁADZE CHRZANOWA

 

WÓJTOWIE CHRZANOWA

Urząd wójta miasta Chrzanowa istniał od średniowiecza do roku 1839, kiedy to zniosły go władze Wolnego Miasta Krakowa. Poniższa lista została opracowana na podstawie dostępnych danych.

 

I RZECZPOSPOLITA DO 1795:

1425: Grzegorz Orzeszek

1430-1431: Grzegorz

1431: Albertus Giblo

1431-1450: Jakub Dyak

1434: Grzegorz Gelithon

1450-1468: Jan Dyak

1468-1479: Maciej Nossal

1482-1498: Jakub Kaczka

1498-1506: Piotr Zuparius

1506-1518: Maciej Świerczyna

1518-1522: Piotr Zuparius

1522-1528: Maciej Świerczyna

1528-1541: Wawrzyniec Lorek

1541-1543: Mikołaj Krawiec

1543: Michał Drya

1546: Jan Świerczyna

1552-1553: Stanisław Charmęski

1553-1554: Piotr Karwowski

1554-1559: Maciej Mrzygłodek

1559-1567: Jakub Świerczyna

1567-1573: Piotr Nieżytko

1573-1579: Mikołaj Trzebiński

1579-1582: Aleksy Starczewski

1582-1587: M. Królik

1587-1593: Jan Biedrzycki

1593-1596: Wojciech Młynarski

1596-1627: Ambroży Klaszkosz

1627-1629: Wojciech Kuśnierz

1629-1667: St. Klaszkoszowic

1667-1671: Andrzej Strączek

1671-1676: Maciej Banikowicz

1676-1688: Andrzej Jamicowicz

1688-1692: St. Górski

1692-1700: Wojciech Wacławowicz

1700-1708: Mikołaj Dubiel

1708-1711: Wojciech Klarycki

1711-1714: Fr. Iwanicki

1730-1753: Marcin Goryczka

1753: Sebastian Saydak

1770: Błażej Saydak

1773-1778: Maciej Goryczka

1778-1780: Szymon Majeran

1780-1782: Fr. Gronkowski

1782-1784: Łukasz Goryczka

1784-1788: Błażej Saydak

1788-1790: Wawrzyniec Rzepecki

1790-1795: Wawrzyniec Oczkowski

 

KRÓLESTWO GALICJI 1795-1809

(pod panowaniem austriackim):

1795-1798: Wawrzyniec Oczkowski

1798-1799: J. Wartalski

1799-1802: Filip Jeleń

1802-1805: Szymon Majeran

1806-1809: Błażej Chełczyński

 

KSIĘSTWO WARSZAWSKIE 1809-1815:

1809-1814: Błażej Chełczyński

 

WOLNE MIASTO KRAKÓW 1815-1846:

1816-1829: Karol Spandl

1829-1839: Adam Janowski

1839: urząd wójta zlikwidowany

1839-1846: zarząd komisaryczny

BURMISTRZOWIE CHRZANOWA

Urząd burmistrza miasta Chrzanowa został wprowadzony w 1867 r. i przetrwał do roku 1950, kiedy zlikwidowały go władze komunistyczne. Urząd burmistrza Chrzanowa został przywrócony w 1990 r. już po odzyskaniu niepodległości.

 

WIELKIE KSIĘSTWO KRAKOWSKIE DO 1918:

1867-1868: Jakub Janikowski

1868-1870: Jan Rzepecki

1870-1874: Antoni Głowacki

1874-1881: Jan Rzepecki

1883-1886: Antoni Głowacki

1886-1888: Jan Rusek

1888-1899: Jan Oczkowski

1899-1912: dr Zygmunt Keppler

1912-1918: Jan Grzelewski

 

II RZECZPOSPOLITA 1918-1939:

1918-1920: dr Tadeusz Janikowski (tymczasowo)

1920: Józef Oczkowski

1920-1925: Mikołaj Bytomski

1925-1927: zarząd komisaryczny

1927-1932: Mikołaj Bytomski

1932-1934: Jan Grzelewski

1934-1939: prof. Tadeusz Gdula

 

 OKUPACJA NIEMIECKA 1939-1945:

1939: sierżant Nolke (tymczasowo)

1939-1944: dr Josef Gruendler

 

POLSKA 1945-1989:

1945: Zygmunt Oczkowski (tymczasowo)

1945: Piotr Szarek

1945-1947: Józef Wasserstrom

1947-1948: Franciszek Grohs

1948-1950: Franciszek Kobielski

1950: urząd burmistrza zlikwidowany

 

 III RZECZPOSPOLITA OD 1989:

1990-1991: Wojciech Sala

1991-1998: Aleksander Grzybowski

1998-2002: Ryszard Zieliński

2002-2014: Ryszard Kosowski

2014-2015: Marek Niechwiej

2015-2016: zarząd komisaryczny

od 2016:     Ryszard Kosowski

 

STAROSTOWIE CHRZANOWSCY

(lista niekompletna)

WIELKIE KSIĘSTWO KRAKOWSKIE 1868-1918:

ok. 1870-?: Walerian Bodakowski

1871-?:       Kajetan Orlecki

1873-1876: Jan Rudolf Kasparek

1879-1881: Aleksander Zborowski

ok. 1882-?: Aleksander Ziembicki

1888-1898: Zygmunt Brochwicz Rogoyski

1898-1901: Antoni Pogłodowski

1901-1905: Edward Czermak

1906-1911: Józef Rudzki

1911-1916: Władysław Chyliński

przed 1918: Aleksander Wysocki

 

II RZECZPOSPOLITA POLSKA 1918-1939:

1919: Zygmunt Żuławski

1920: Des Loges

ok. 1921-1926: Mieczysław Solecki

1926-1927: Władysław Trześniowski

1928-1936: dr Mieczysław Łęcki

1936-1939: Antoni Basara

 

OKUPACJA NIEMIECKA 1939-1945:

1940-1944?: dr Walter Cantner

 

POLSKA OD 1945 R.:

1945-?: Karol Winiarski

1950: urząd starosty zlikwidowany

 

III RZECZPOSPOLITA OD 1999:

1999-2001: Andrzej Saługa

2001-2002: Ryszard Kosowski

2002-2004: Wiktor Cypcar

2004-2006: Kazimierz Boroń

2006-2010: Janusz Szczęśniak

od 2010: Adam Potocki

 

ULICE CHRZANOWA

 

SPIS ULIC CHRZANOWA DO 1893 R.:

Mały Rynek

Rynek (pierwsza wzmianka z XV w.)

ul. Balińska

ul. Dworska (lub Zamkowa)

ul. Garncarska (zwana ul. Szpitalną)

ul. Dobczycka (zwana ul. Wicherską)

ul. Kadłubek (pierwsza wzmianka z XV w.)

ul. Kościelecka

ul. Kościelna

ul. Krakowska

ul. Luszowska (lub Luszowicka, dawniej ul. Olkuska)

ul. Poprzeczna

ul. Śląska (zwana Droga ku Kątom lub Kącka)

ul. Świętokrzyska (zwana ul. Krzyską; pierwsza wzmianka z XV w.)

XIX wieczna tabliczka z numerem konskrypcyjnym

(z kolekcji p. A. Niewieńcza z Chrzanowa)

SPIS ULIC CHRZANOWA 1893-1918:

 

Aleja Henryka (od 1894)

Mały Rynek

Plac Estery (od 1911)

Rynek

ul. Balińska

ul. Dobczycka

ul. Bartosza-Głowackiego (od 1911)

ul. Garncarska

ul. Grunwaldzka (od 1910)

ul. Jagiellońska (od 1911)

ul. Poprzeczna (od 1911 ul. Joselewicza)

ul. Kadłubek

ul. Kościelecka

ul. Kościelna (od 1911 ul. Ogrodowa)

ul. Kościuszki (od 1911)

ul. Krakowska

ul. Luszowska (od 1916 ul. Sienkiewicza)

ul. Małgorzaty (ok. 1899-1911; od 1911 ul. Sokoła)

ul. Mickiewicza (od 1898; do 1898 ul. Dworska)

ul. Nowa (od 1911)

ul. Ogrodowa (od 1911; do 1911 ul. Kościelna)

ul. Oświęcimska (od 1911; zwana Wilczy Dół)

ul. Podwale (od 1911)

ul. Rybacka (od 1911)

ul. Sienkiewicza (od 1916; do 1916 ul. Luszowska)

ul. Słowackiego (od 1911)

ul. Szkolna (od 1911)

ul. Śląska

ul. Świętokrzyska

ul. Trzeciego Maja (od 1911)

ul. Trzebińska (od 1911)

ul. Zielona (od 1911)

SPIS ULIC CHRZANOWA 1918-1939/40:

 

Aleja Henryka

Huta (Stara Huta)

Kolonia Fabryczna

Kolonia Rospontowa

Mały Rynek

Osiedle Sieroce (od ok. 1937)

Plac Estery

Rynek

ul. 3. Maja

ul. 29. Listopada (od 1930; do 1930 ul. Kościelecka)

ul. Balińska

ul. Bartosza-Głowackiego

ul. Dobczycka

ul. Marszałka Focha (od 1929)

ul. Garncarska

ul. Grunwaldzka

ul. Majora Grzybowskiego (od 1934; do 1934 ul. Nowa)

ul. Jagiellońska

ul. Joselewicza

ul. Kadłubek

ul. Kolejowa

ul. Kościelecka (do 1930; od 1930 ul. 29. Listopada)

ul. Kościuszki

ul. Krakowska (1934-1939 ul. Pierackiego)

ul. Mickiewicza

ul. Niecała

ul. Nowa (do 1934; od 1934 ul. Majora Grzybowskiego)

ul. Ogrodowa

ul. Oświęcimska

ul. Paderewskiego (od 1929)

ul. Piasek (lub Piaski)

ul. Pierackiego (1934-1939; do 1934 ul. Krakowska)

ul. Piłsudskiego (od ok. 1926)

ul. Podwale

ul. Pogorska

ul. Rybacka

ul. Sienkiewicza

ul. Słowackiego

ul. Sokoła

ul. Szkolna

ul. Śląska

ul. Św. Stanisława (od 1936)

ul. Świętokrzyska (zwana ul. Krzyską)

ul. Trzebińska

ul. Zielona

 

Emaliowane tabliczki z lat 30. XX w., które przetrwały okupację niemiecką i PRL. Odznaczają się bardzo starannym wykonaniem i wyjątkowym pięknem rysunku. Dzisiaj można je jeszcze zobaczyć na niektórych budynkach Chrzanowa

List z 1941 r. adresowany na  „Deutsche Strasse” w Chrzanowie

 i wizytówka z adresem

niemieckiego sklepu przy

tej samej ulicy

 

SPIS ULIC CHRZANOWA W OKRESIE OKUPACJI NIEMIECKIEJ 1939/40-1945:

 

Alte Hüttestrasse (ul. Stara Huta)

Am Friedhof* (od 1945 ul. Cmentarna)

Am Meierhof* (od 1945 ul. Dworska)

Am Park (ul. Słowackiego)

Auenstrasse* (fr. ul. Zielonej za Torem, dziś okolice ul. Kwiatowej)

Auschwitzerstrasse (ul. Oświęcimska)

Bachweg* (od 1945 ul. Rzeczna)

Bahnstrasse (ul. Kolejowa)

Bahndammstrasse (ul. Podwale)

Balinerstrasse (ul. Balińska)

Baumgasse* (od 1945 ul. Owocowa)

Bergstrasse (ul. Sienkiewicza)

Beuthenerstrasse (ul. Piłsudskiego)

Bienengasse* (od 1945 ul. Struga)

Birkenweg* (od 1945 ul. Brzozowa)

Blumenweg* (od 1945 ul. Berłowa)

Brunnenweg* (od 1945 ul. Studzienna)

Deutsche Strasse (Aleja Henryka)

Erlenweg* (od 1945 ul. Olszowa, później ul. Orla)

Eschenalle (Osiedle Sieroce)

Esterplatz (pl. Estery)

Fabriksiedlung (Kolonia Fabryczna)

Fabrikstrasse* (od 1945 ul. Fabryczna)

Feldgasse* (od 1945 ul. Polna)

Finkenweg* (od 1945 ul. Grzybowa)

Fischergasse (ul. Rybacka)

Flurgasse* (od 1945 ul. Sienna)

Forstweg* (od 1945 ul. Leśna)

Gartengasse (ul. Ogrodowa)

Gerichtstrasse* (ul. Sądowa, fr. ul. Słowackiego)

Grubensweg* (od 1945 ul. Górnicza)

Grünestrasse (ul. Zielona)

Gymnasiumstrasse (ul. Kościuszki)

Hauptstrasse* (od 1945 ul. Główna)

Heidengasse* (od 1945 ul. Borowcowa)

Hundsgasse* (od 1945 ul. Chechlana)

Kanalweg* (od 1945 ul. Kanałowa)

Kastanienalle* (od 1945 ul. Kasztanowa)

Kattowitzerstrasse (ul. Śląska)

Kinderheimstrasse (ul. Marszałka Focha)

Kirchegasse* (od 1945 ul. Kościelna)

Klein Ring (Mały Rynek)

Kohlengasse (ul. Dobczycka)

Korngasse* (ul. Zbożowa; przed 1939 r. część Starej Huty)

Koscielecerstrasse/Koschtieletzerstr. (ul. 29. Listopada)

Krakauerstrasse (ul. Krakowska i ul. Trzebińska)

Kreuzstrasse (ul. Świętokrzyska)

Kupfergasse* (od 1945 ul. Starowiejska)

Kurzegasse* (od 1945 ul. Krótka)

Langestrasse (ul. Kadłubek)

Lerchenweg* (od 1950 ul. Bereska)

Liliengasse* (od 1945 ul. Piaskowa)

Mittelstrasse (ul. Jagiellońska)

Mondgasse (ul. 3. Maja)

Neuestrasse (ul. Majora Grzybowskiego, dawniej ul. Nowa)

Pfarrgasse* (ul. Plebańska)

Poststrasse (ul. Sokoła)

Querstrasse (ul. Joselewicza)

Rathausstrasse (ul. Mickiewicza)

Reitweg* (od 1945 ul. Pszczelna)

Ring (Rynek)

Rospontovasiedlung (Kolonia Rospontowa)

Sandgasse (ul. Niecała)

Schulgasse (ul. Szkolna)

Seifengasse* (od 1945 ul. Mydlana)

Sonnenstrasse (ul. Grunwaldzka)

Spitalstrasse (ul. Piasek; od 1945 ul. Szpitalna)

Stellastrasse (ul. Pogorska)

Steingasse (ul. Paderewskiego)

Sterngasse (ul. Św. Stanisława)

Sumpfgasse* (od 1945 ul. Bagnista)

Teichweg* (od 1945 ul. Stawowa)

Töpferstrasse (ul. Garncarska)

Traumgasse* (od 1950 ul. Marchlewskiego)

Weidengasse* (od 1945 ul. Słoneczna)

Weingasse* (od 1945 ul. Winna)

Wiesenstrasse (ul. Bartosza-Głowackiego)

Windgasse* (od 1945 ul. Żmudna)

 

* ulice utworzone przez okupanta niemieckiego poprzez podział istniejących ulic i ich odgałęzień lub nadanie nazw istniejącym uliczkom w Kościelcu i na Kątach.

SPIS ULIC CHRZANOWA 1945-1990:

 

Aleja Lenina (do 1939 i od 1990 Aleja Henryka)

Kolonia Fabryczna

Kolonia Leśna (do 1966; od 1966 ul. Metalowców)

Kolonia Rospontowa

Kolonia Stella

Kolonia Szpitalna

Osiedle Robotnicze (do 1939 Osiedle Sieroce)

Plac Karola Marksa (1953-1989; do 1953 i od 1989 Rynek Gł.)

Plac Tysiąclecia (od 1971)

Rynek Główny (1945-1953 i od 1989; 1953-1989 pl. Karola Marksa)

ul. 24. Stycznia (1946-1990; do 1946 i od 1990 ul. Piłsudskiego)

ul. 3. Maja

ul. 29. Listopada

ul. 15. Grudnia (1948-1990; do 1948 i od 1990 ul. Marszałka Focha)

ul. 20. lecia PRL (1963-1990; od 1990 ul. Popiełuszki)

ul. Augustyńskiego (1988-1990; od 1990 ul. Krawczyńskiego)

ul. Baczyńskiego (od 1982)

ul. Bagnista

ul. Balińska

ul. Bartosza-Głowackiego

ul. Bereska (od 1950)

ul. Berłowa

ul. Bieruta (1982-1989; od 1989 ul. Niepodległości)

ul. Boczna (od 1967)

ul. Borelowskiego (od 1963)

ul. Borowcowa

ul. Bracka

ul. Broniewskiego (od 1963)

ul. Brzechwy (od 1982)

ul. Brzozowa

ul. Buczka (1966-1990; od 1990 ul. Gen. Grota-Roweckiego)

ul. Cicha (od 1964)

ul. Chechlana

ul. Chełmońskiego (od 1966)

ul. Cmentarna

ul. Daszyńskiego (1946-1953; do 1939 ul. Sokoła, 1953-1990 ul. Koniewa)

ul. Dąbrowskiego Jarosława (od 1951; do 1951 ul. Św. Stanisława)

ul. Dąbrowskiej (od 1967)

ul. Dąbrowszczaków (1966-1990; od 1990 ul. Ligęzów)

ul. Dobczycka

ul. Dolomitowa (od 1967)

ul. Dworska

ul. Dzierżyńskiego (1959-1989; od 1989 ul. Fabryczna)

ul. Fabryczna (1945-1959 i od 1989; 1958-1989 ul. Dzierżyńskiego)

ul. Fałata (od 1988)

ul. Findera (1967-1990; od 1990 ul. Chwastowskiego)

ul. Marszałka Focha (1945-1948; 1948-1990 ul. 15. Grudnia)

ul. Garncarska

ul. Gierymskiego (od 1988)

ul. Główna

ul. Górnicza (od 1966)

ul. Grabowa (od 1982)

ul. Groble (od 1964)

ul. Grottgera (od 1988)

ul. Grunwaldzka

ul. Grzybowa

ul. Hibnera (1966-1990; od 1990 ul. Gen. Okulickiego)

ul. Iwaszkiewicza (od 1982)

ul. Jagiellońska

ul. Jagodowa (od 1982)

ul. Jarzębinowa (od 1982)

ul. Jaśminowa (od 1982)

ul. Jordana (od 1982; 1945-1982 ul. Żabia)

ul. Joselewicza

ul. Junaków OHP (1978-1990; od 1990 ul. Ks. Skorupki)

ul. Kadłubek

ul. Kamienna (od 1967)

ul. Kanałowa

ul. Kasprowicza (od 1982)

ul. Kasztanowa

ul. Kochanowskiego (od 1959)

ul. Kolejowa (od 1964; inne położenie niż przedwojenna ulica o tej samej nazwie)

ul. Komuny Paryskiej (1951-1989; do 1951 i od 1989 ul. Świętokrzyska)

ul. Koniewa (do 1946 r. i od 1990 ul. Sokoła; 1946-1953 ul. Daszyńskiego)

ul. Konopnickiej (od 1964)

ul. Kopanina (od 1987)

ul. Kopernika (od 1959)

ul. Kościelna

ul. Kościuszki

ul. Krakowska

ul. Kramarza (1966-1990; od 1990 ul. Nowakowskiego)

ul. Krasickiego Ignacego (od 1959)

ul. Kraszewskiego (od 1964)

ul. Krótka

ul. Krucza (od 1967)

ul. Kubusia Puchatka (od 1982)

ul. Kusocińskiego (od 1982)

ul. Kwiatowa

ul. Lenartowicza (od 1982)

ul. Leśna

ul. Łowiecka (od 1982)

ul. Łukasika (1982-1990; od 1990 ul. Szarych Szeregów)

ul. Makuszyńskiego (od 1982)

ul. Manifestu Lipcowego (1982-1990; od 1990 ul. Kard. Wyszyńskiego)

ul. Marchettiego (od 1982; fr. ul. Sienkiewicza)

ul. Marchlewskiego (1950-1990; od 1990 ul. Gen. Prądzyńskiego)

ul. Matejki (od 1982; fr. ul. Sienkiewicza)

ul. Metalowców (od 1966; do 1966 Kolonia Leśna)

ul. Mickiewicza

ul. Mieszka I (od 1966)

ul. Młyńska (od 1967)

ul. Modrzewiowa (od 1982)

ul. Mydlana

ul. Nałkowskiej (od 1969)

ul. Niecała

ul. Niepodległości (od 1989; do 1989 ul. Bieruta)

ul. Norwida (od 1982)

ul. Nowa (do 1939 i od 1990 ul. Majora Grzybowskiego)

ul. Nowotki (1964-1990; od 1990 ul. Wileńska)

ul. Oczkowskiego (od 1988)

ul. Ofiar Faszyzmu (od 1964)

ul. Ogrodowa

ul. Okrzei (od 1966)

ul. Orkana (od 1964)

ul. Orla

ul. Orzechowa (od 1982)

ul. Orzeszkowej (od 1982)

ul. Oświęcimska

ul. Owocowa

ul. Paderewskiego

ul. Parkowa (od 1964)

ul. Partyzantów (od 1964)

ul. Patelskiego (od 1982)

ul. Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej (od 1982)

ul. Pęckowskiego (od 1988)

ul. Piaskowa

ul. Piastowska (od 1966; do 1966 ul. Plebańska)

ul. Pieszechonowa (1982-1990; od 1990 ul. Puchalskiego)

ul. Piłsudskiego (1945-1946 i od 1990; 1946-1990 ul. 24. Stycznia)

ul. Plebańska (1945-1966; od 1966 ul. Piastowska)

ul. Podkowińskiego (od 1988)

ul. Podwale (1950-1956 ul. Stalingradzka)

ul. Pogorska

ul. Polna

ul. Porazińskiej (od 1982)

ul. Powstańców Śląskich (od 1966)

ul. Prusa (od 1964)

ul. Przybosia (od 1982)

ul. Przy Moście (od 1967)

ul. Pszczelna

ul. Reymonta (od 1964)

ul. Rodakowskiego (od 1988)

ul. Różana (od 1972)

ul. Rybacka

ul. Rzeczna

ul. Sądowa

ul. Sawickiej (1964-1990; od 1990 ul. Lwowska)

ul. Sienkiewicza

ul. Sienna

ul. Gen. Sikorskiego (od 1982)

ul. Skalna (od 1967)

ul. Słoneczna

ul. Słowackiego

ul. Sokoła (1945-1946; 1946-1953 ul. Daszyńskiego, 1953-1990 ul. Koniewa)

ul. Sosnowa (od 1967)

ul. Spacerowa (od 1982)

ul. Stalingradzka (1950-1956; 1945-1950 i od 1956 ul. Podwale)

ul. Stara Huta

ul. Starowiejska

ul. Stawowa (wchłonięta przez Os. Północ)

ul. Struga (od 1964; 1945-1964 jako ul. Pszczelna)

ul. Strzelecka (od 1967)

ul. Studzienna

ul. Szafera (od 1982)

ul. Szkolna

ul. Szpitalna

ul. Śląska (1945-1956 ul. Stalina)

ul. Świerczewskiego (1964-1990; od 1990 ul. Powstańców Styczniowych)

ul. Świerkowa (od 1982)

ul. Świętokrzyska (1945-1951 i od 1989; 1951-1989 ul. Komuny Paryskiej)

ul. Św. Stanisława (1945-1951; od 1951 ul. Jarosława Dąbrowskiego)

ul. Topolowa (od 1964)

ul. Transportowców (od 1982)

ul. Trzebińska

ul. Tuwima (od 1964)

ul. Urbańczyka (od 1988)

ul. Wańkowicza (od 1982)

ul. Waryńskiego (1964-1990; od 1990 ul. Skłodowskiej-Curie)

ul. Westerplatte (od 1964)

ul. Winna

ul. Witosa (od 1982)

ul. Wodzińska

ul. Wojska Polskiego (od 1959)

ul. Wrzosowa (od 1964)

ul. Wyczółkowskiego (od 1988)

ul. Wyspiańskiego (od 1982)

ul. Zagórska (od 1967)

ul. Zbożowa

ul. Zielona

ul. Żabia (1945-1982; od 1982 ul. Jordana)

ul. Żelatowa (od 1967)

ul. Żeromskiego (od 1964)

ul. Żmudna

ul. Żurawiec

SPIS ULIC CHRZANOWA OD 1990 r.:

 

Aleja Henryka

Aleja Piłsudskiego (1989-1990; od 1990 ul. Armii Krajowej)

Kolonia Fabryczna

Kolonia Rospontowa

Kolonia Stella

Kolonia Szpitalna

Osiedle Robotnicze

Plac Tysiąclecia

Rynek Główny

ul. 3. Maja

ul. 29. Listopada

ul. Armii Krajowej (1989-1990 Al. Piłsudskiego)

ul. Baczyńskiego

ul. Bagnista

ul. Balińska

ul. Bartosza-Głowackiego

ul. Bereska

ul. Berłowa

ul. Boczna

ul. Borelowskiego

ul. Borowcowa

ul. Bracka

ul. Broniewskiego

ul. Brzechwy

ul. Brzezina (od 1992)

ul. Brzoskwiniowa (od 2003)

ul. Brzozowa

ul. Bukowa (od 2003)

ul. Cicha

ul. Chechlana

ul. Chełmońskiego

ul. Chwastowskiego

ul. Cmentarna

ul. Dąbrowskiego Jarosława

ul. Dąbrowskiej

ul. Dobczycka

ul. Dolomitowa

ul. Dworska

ul. Działkowa (od 2003)

ul. Europejska (od 2003)

ul. Fabryczna

ul. Fałata

ul. Focha

ul. Garncarska

ul. Gierymskiego

ul. Główna

ul. Górnicza

ul. Grabowa

ul. Groble (do 2008)

ul. Gen. Grota-Roweckiego

ul. Grottgera

ul. Grunwaldzka

ul. Grzybowa

ul. Majora Grzybowskiego

ul. Harnes (od 2006)

ul. Hydro (od 1996)

ul. Iwaszkiewicza

ul. Jabłoniowa (od 1992)

ul. Jagiellońska

ul. Jagodowa

ul. Jarzębinowa

ul. Jaśminowa

ul. Jesionowa (od 2006)

ul. Jordana

ul. Joselewicza

ul. Kadłubek

ul. Kalinowa (od 1992)

ul. Kamienna

ul. Kanałowa

ul. Kasprowicza

ul. Kasztanowa

ul. Kochanowskiego

ul. Kolejowa

ul. Kołłątaja

ul. Konopnickiej

ul. Kopanina

ul. Kopernika

ul. Kościelna

ul. Kościuszki

ul. Krakowska

ul. Krasickiego

ul. Kraszewskiego

ul. Krawczyńskiego

ul. Kroczymiech

ul. Krótka

ul. Krucza

ul. Kubusia Puchatka

ul. Kusocińskiego

ul. Kwiatowa

ul. Lenartowicza

ul. Leśna

ul. Leszczynowa (od 2003)

ul. Ligęzów

ul. Lwowska

ul. Łowiecka

ul. Gen. Maczka (od 1993)

ul. Makuszyńskiego

ul. Marchettiego

ul. Matejki

ul. Metalowców

ul. Mickiewicza

ul. Mieszka I

ul. Miła (od 2006)

ul. Młyńska

ul. Modrzewiowa

ul. Mydlana

ul. Nałkowskiej

ul. Niecała

ul. Niepodległości

ul. Norwida

ul. Nowakowskiego

ul. Oczkowskiego

ul. Ofiar Faszyzmu

ul. Ogrodowa

ul. Okrzei

ul. Gen. Okulickiego

ul. Olszynowa (od 2003)

ul. Orkana

ul. Orla

ul. Orzechowa

ul. Orzeszkowej

ul. Oświęcimska

ul. Owocowa

ul. Paderewskiego

ul. Parkowa

ul. Partyzantów

ul. Patelskiego

ul. Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej (do 2008)

ul. Pęckowskiego

ul. Piaskowa

ul. Piastowska

ul. Piłsudskiego

ul. Podkowińskiego

ul. Podleśna (od 2003)

ul. Podwale

ul. Pogorska

ul. Polna

ul. Popiełuszki

ul. Porazińskiej

ul. Powstańców Styczniowych

ul. Powstańców Śląskich

ul. Gen. Prądzyńskiego

ul. Prusa

ul. Przegon (od 2003)

ul. Przybosia

ul. Przy Moście

ul. Pszczelna

ul. Puchalskiego

ul. Reymonta

ul. Rodakowskiego

ul. Różana

ul. Rybacka

ul. Rzeczna

ul. Sądowa

ul. Sienkiewicza

ul. Sienna

ul. Sikorskiego

ul. Skalna

ul. Skłodowskiej-Curie

ul. Ks. Skorupki

ul. Słoneczna

ul. Słowackiego

ul. Sokoła

ul. Gen. Sosnkowskiego (od 1993)

ul. Sosnowa

ul. Spacerowa

ul. Stara Huta

ul. Starowiejska

ul. Struga

ul. Strzelecka

ul. Studzienna

ul. Szafera

ul. Szarych Szeregów

ul. Szkolna (do 1999, obecnie ul. Woynarowskiej)

ul. Szpitalna

ul. Śląska

ul. Świerkowa

ul. Świętokrzyska

ul. Topolowa

ul. Transportowców

ul. Trzebińska

ul. Tuwima

ul. Urbańczyka

ul. Wańkowicza

ul. Westerplatte

ul. Wileńska

ul. Winna

ul. Witosa

ul. Wodzińska

ul. Wojska Polskiego

ul. Woynarowskiej (od 1999; do 1999 ul. Szkolna)

ul. Wrzosowa

ul. Wschodnia (od 2003)

ul. Wyczółkowskiego

ul. Wyspiańskiego

ul. Kard. Wyszyńskiego

ul. Zagórska

ul. Zbożowa

ul. Zielona

ul. Żelatowa

ul. Żeromskiego

ul. Żmudna

ul. Żurawiec

Aleja Henryka w czasach PRL otrzymała „wdzięcznego” patrona, twórcę sowieckiego systemu totalitarnego, Włodzimierza Lenina, podczas gdy ul. Piłsudskiego „ochrzczono” datą wkroczenia armii sowieckiej do Chrzanowa w 1945 r. Nie oszczędzono nawet jednej z najstarszych chrzanowskich ulic, Świętokrzyskiej, która została przemianowana na ul. Komuny Paryskiej

 

Błędna nazwa ul. Kadłubek („ul. Kadłubka”) na tabliczce z numerem domu. Lata 60. XX w.

Obecnie używane tabliczki z nazwami ulic